مهسا امینی

مهسا امینی، که با نام کردی‌اش ژینا امینی نیز شناخته می‌شود، زن کرد ایرانی ۲۲ ساله‌ای بود که در ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۹ در سقز، استان کردستان به دنیا آمد. او اخیراً برای تحصیل در رشته زیست‌شناسی در دانشگاه ارومیه پذیرفته شده بود. در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۲، در حالی که با خانواده‌اش به تهران سفر کرده بود، توسط گشت ارشاد (پلیس امنیت اخلاقی) ایران به اتهام عدم رعایت حجاب مطابق با استانداردهای دولتی بازداشت شد.

شاهدان عینی گزارش دادند که امینی پس از دستگیری، هم در ون پلیس و هم در بازداشتگاه، به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت. با این حال، مقامات ایرانی ادعا کردند که او دچار حمله قلبی ناگهانی و تشنج مغزی شده است. او به کما رفت و به بیمارستان کسری در تهران منتقل شد، جایی که در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲ درگذشت.

خانواده او به شدت هرگونه سابقه بیماری قبلی را رد کردند و ادعاهای دولت مبنی بر وجود تومور مغزی یا بیماری قلبی را تکذیب کردند. اسکن‌های پزشکی فاش شده و اظهارات متخصصان پزشکی حاکی از آسیب‌های سر، خونریزی مغزی و ادم مغزی بود که با ضربه فیزیکی مطابقت داشت. پدرش گزارش داد که کبودی‌هایی روی پاهایش دیده و از دسترسی به گزارش کالبدشکافی دخترش محروم شده است.

مرگ امینی اعتراضات گسترده‌ای را در سراسر ایران و جهان برانگیخت که به جنبش "زن، زندگی، آزادی" معروف شد و خواستار پایان دادن به قوانین حجاب اجباری و تبعیض علیه زنان بود. مرگ او به نمادی از مقاومت در برابر سیاست‌های سرکوبگرانه دولت ایران تبدیل شد.